Tulum Peyniri Nedir Nasıl Kullanılır

Kısa cevap: Tulum peyniri, koyun (bazen keçi veya karışık) sütünden yapılan, ufalanarak tuzlanan ve deri ya da kap içinde olgunlaştırılan yağlı, keskin aromalı bir peynirdir. Tuzu ve kokusu baskın olduğu için tek başına yenildiği kadar, yemeğe "lezzet vurgusu" olarak da girer. Tulum peyniri hangi yemeklerde iyi durur diye sorarsanız: kahvaltı tabağında, yeşil salatalarda, börek ve pide içinde, makarna ve erişte üzerinde, kuru fasulye–patates gibi sade sıcak yemeklerin yanında ve mercimek çorbasına serpilerek. Kural basit: yemek ne kadar sade ise tulum o kadar öne çıkar; yemek zaten baharatlı ve yoğunsa tulumu az kullanın.

Tulum peynirini diğer peynirlerden ayıran nedir?

Beyaz peynir salamurada, kaşar kalıpta olgunlaşır; tulum ise ufalanmış taneler halinde sıkıştırılarak olgunlaşır. Bu yüzden dilimlenmez, elle ya da kaşıkla ufalanır. Süzülmüş loru andıran görüntüsüne aldanmayın: yağ oranı yüksek, tuz oranı belirgin, aroması ise olgunlaşma süresi uzadıkça keskinleşir.

Türkiye'de birbirinden farklı karakterde tulumlar var. Erzincan tarafında yapılanlar genellikle yağlı ve yumuşak dokuludur; İzmir–Bergama çevresinde daha kuru ve ufalanan tipleri bulunur; Karaman yöresinin mağarada olgunlaştırılan tulumu ise küflü, iddialı bir tada sahiptir. Aynı tarifte farklı tulum kullandığınızda sonuç değişir, bu normaldir.

Tulum peyniri hangi yemeklerde kullanılır?

Kahvaltıda

En doğal yeri burası. Yanına ceviz, taze nane, kavun veya bal koyun; tuzlu–yağlı yapısı bu eşliklerle dengelenir. Sıcak ekmeğin üzerine ufalayıp bir çay kaşığı zeytinyağı gezdirmek en kısa yoldur. Kahvaltı tarafındaki menemen ve peynirli omlet fikirlerinde kaşarın yerine az miktar tulum kullanmak da işe yarar.

Salatalarda

Tulum, roka, semizotu, kıvırcık gibi yeşilliklerle çok iyi anlaşır. Salatanıza tuz eklemeden önce peyniri koyun, çoğu zaman ek tuza gerek kalmaz. Klasik bir kombinasyon: roka + kuru incir veya nar + ceviz + ufalanmış tulum + limon-zeytinyağı. Haşlanmış patates ya da kırmızı pancar salatalarında da sirkeli sosla birlikte dengeli durur.

Hamur işlerinde

Börek, poğaça ve pide içine tek başına değil, karıştırılarak girmesi daha iyi sonuç verir. Tulumu lor, çökelek ya da tuzsuz beyaz peynirle yarı yarıya karıştırın; maydanoz ekleyin. Böylece tuz dengesi bozulmaz, aroma korunur. Su böreğinde ise az miktar tulum, harcın karakterini tek başına değiştirebilir.

Makarna, erişte ve mantıda

Rende ile değil, parmaklarınızla ufalayarak sıcak makarnanın üzerine ekleyin. Tereyağında pul biber kızdırıp üzerine gezdirdiğinizde ortaya çıkan tat, tulumun en pratik kullanımlarından biri. Ev erişteli pilavda ve kaşıkla yenen mantıda da yoğurt yerine ya da yoğurtla birlikte kullanılabilir.

Sıcak yemeklerin yanında

Kuru fasulye, nohut, bulgur pilavı, fırın patates, mücver ve kumpir gibi sade karbonhidratlı yemeklerde tulum "sos" gibi davranır. Fırından çıkan patatesin ortasına konan bir kaşık tulum, sıcakla yumuşayıp kremalaşır. Et ve tavuk yemeklerinde ise servis sırasında üzerine serpmek, pişirme aşamasına katmaktan daha iyidir.

Çorbalarda

Mercimek, tarhana ve yoğurtlu çorbalarda tabağa alındıktan sonra üzerine ufalayın. Kaynayan çorbaya atarsanız yağını bırakır, aroması kaybolur.

Isıtınca ne oluyor? Erir mi?

Tulum kaşar gibi uzayarak erimez; ısı ile yumuşar ve yağını salar. Bu yüzden pizza veya tost peyniri olarak tek başına iş görmez. Fırın yemeklerinde üzerine serpecekseniz son 5 dakikada ekleyin, aksi halde kararır ve acılaşır. Tereyağıyla birleştirip pilav veya makarna sosuna dönüştürmek en verimli sıcak kullanımıdır.

Tuzu fazla gelirse ne yapmalı?

• Yemeğe girmeden önce 10–15 dakika süt veya soğuk suda bekletin, süzün.
• Lor, süzme yoğurt, ricotta benzeri tuzsuz bir peynirle karıştırın.
• Tereyağı veya zeytinyağıyla ezerek yağ oranını artırın; tuz algısı düşer.
• Yemeğin kendi tuzunu tamamen kaldırın, sonra tadına bakıp karar verin.

Alırken ve saklarken