Çorba Tarifleri
Kısa cevap: Doyurucu bir çorba için üç şey yeterlidir: iyi bir sıvı (et suyu, tavuk suyu ya da sebze suyu), gövde veren bir malzeme (mercimek, bulgur, pirinç, patates ya da kuru baklagil) ve doğru zamanda eklenen bir yağ-baharat karışımı. Bu üçlüyü kurduğunuzda tarif listesine bakmadan da besleyici çorba tarifleri üretebilirsiniz. Aşağıda hem mantığını hem de mutfakta doğrudan uygulanabilecek ölçüleri bulacaksınız.
Çorbayı "besleyici" yapan şey nedir?
Sadece sıcak olması değil. Bir kase çorbanın gerçekten tok tutması için içinde protein, lif ve az miktarda yağ bir arada bulunmalı. Sulu, içinde birkaç sebze parçası yüzen çorbalar tatlı gelir ama yarım saat sonra yine acıkırsınız.
- Protein: mercimek, nohut, fasulye, tavuk didikleri, kıyma, yumurta terbiyesi, yoğurt.
- Lif ve gövde: bulgur, arpa şehriye, pirinç, yulaf, patates, kabak, havuç.
- Yağ: tereyağı ya da zeytinyağı. Yağı sona bırakmak, baharatın kokusunu açar.
Ölçü olarak akılda tutulabilecek bir oran: 1 litre sıvıya yarım su bardağı tane malzeme (mercimek, bulgur, pirinç). Daha fazlası çorbayı bekledikçe pilava çevirir.
Hazır bulyon yerine ne kullanabilirim?
Ev koşullarında en pratik çözüm, tavuk yemekleri hazırlarken artan kemikleri ve derileri bir poşette biriktirip dondurucuda tutmaktır. Yeterince birikince soğuk suyla tencereye alın, bir soğan, bir havuç, birkaç karabiber tanesi ekleyip kaynatmadan, kısık ateşte 2 saat çekin. Köpüğü alın, süzün, buz kalıplarında dondurun. Bu su bir çorbayı hazır bulyonun asla veremeyeceği bir yumuşaklıkla değiştirir.
Sebze suyu için soğan kabuğu (kahverengi rengi verir), pırasa yeşili, kereviz sapı, mantar sapları yeterli. Brokoli ve lahana gibi kükürtlü sebzeleri suya atmayın, tat ağırlaşır.
Üç temel çorba iskeleti
1. Mercimek çorbası (kırmızı mercimek, 4 kişilik)
- 1 orta soğanı küçük küp doğrayın, 2 yemek kaşığı yağda pembeleşene kadar çevirin.
- 1 havuç ve 1 küçük patatesi ekleyip 2-3 dakika daha kavurun.
- 1 su bardağı yıkanmış kırmızı mercimek, 1 tatlı kaşığı domates salçası, 1,2 litre sıcak su ekleyin.
- Kapağı aralık, kısık ateşte 25-30 dakika. Mercimek dağılmalı.
- Blenderdan geçirin, tuz ve karabiberi şimdi ekleyin. Servis öncesi eritilmiş tereyağında pul biber kızdırıp üstüne gezdirin.
Neden tuz sonda? Baklagiller tuzlu suda daha yavaş yumuşar. Aynı kural nohut ve fasulye için de geçerli.
2. Terbiyeli çorba (yoğurtlu, kesilmeyen)
Yoğurtlu çorbalarda tek korku kesilmesidir. Çözüm basit: 1 su bardağı süzme yoğurdu 1 yumurta sarısı ve 1 tatlı kaşığı unla çırpın, sonra kaynayan çorbadan birer kepçe alıp ağır ağır yoğurdun içine ekleyerek sıcaklığı eşitleyin. Karışım el sıcaklığını geçtiğinde tencereye geri dökün ve kaynatmadan 2 dakika daha karıştırın. Bu yöntemle yoğurt asla taneli olmaz.
3. Sebze püresi çorbası (tek tencere)
Kabak, karnabahar, brokoli, balkabağı, pırasa… hepsi aynı formülle çalışır: soğanı yağda çevir, sebzeyi ekle, sebzenin üstünü 2 parmak geçecek kadar sıvı koy, yumuşayınca blenderdan geçir. Kremalaştırmak için krema şart değil; bir patates, bir kaşık pirinç ya da bir kaşık kaju yeterli. Evde peynir yapmayı deneyenler için: süzülmüş lor ya da taze beyaz peynirin bir kaşığı püre çorbaya hem tuz hem kadife doku verir.
Kıvam sorunları nasıl çözülür?
| Sorun | Sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Çorba çok sulu | Az tane malzeme, çok su | Yarım patatesi rendeleyip 10 dk kaynat ya da 1 kaşık unu bir parça tereyağında kavurup ekle |
| Bekleyince katılaştı | Nişasta suyu çekti | Sıcak su veya et suyuyla aç, tuzu yeniden ayarla |
| Tadı yavan | Asit ve yağ eksik | Limon suyu ya da bir tutam kuru nane + kızdırılmış yağ |
| Yoğurt kesildi | Sıcaklık şoku | Blenderdan geçir, bir kaşık un-su bulamacıyla toparla |
| Tuzu fazla | Erken tuzlama | Doğranmış patates ekleyip 15 dk kaynat, sonra çıkar |
Haftalık plan kurmak
Pazar günü bir tencere et suyu ve bir kap haşlanmış nohut hazırlayan biri, hafta boyunca 15 dakikada çorba çıkarır. Doğranmış soğan-havuç-kereviz karışımını buzdolabında kapalı kapta 3 gün tutabilirsiniz. Kalan haşlama tavuk, ertesi gün şehriyeli çorbaya gider; fırında kalan sebzeler blenderdan geçince püre çorba olur. Bu döngü, ev konserveleri ve salçalarla birlikte kurulduğunda market alışverişini de hafifletir.
Sık sorulan sorular
Çorbayı dondurabilir miyim?
Baklagil ve sebze bazlı olanları rahatça, 2-3 ay. Ancak süt, yoğurt, krema ve makarna/şehriye içerenleri dondurmayın; çözülünce doku bozulur. Terbiyeyi ve şehriyeyi ısıtma anında ekleyin.